Dag 4 van 20 x 20 - Een mooi verhaal

Written by: Angela Angela Manders / Posted on:

“Nu kan het verhaal beginnen.” Zal het een verhaal zijn dat goed afloopt?” “Mooie verhalen lopen nooit goed af,“ zei ik. “Dus we zitten altijd goed. Ofwel we maken een mooi verhaal, ofwel we leven nog lang en gelukkig.” Dit stukje tekst komt uit Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer. Kan dit zo zwart-wit worden gesteld, vroeg ik mij af. De beste romans, lyrics, films en gedichten gaan inderdaad vaak over liefdesdrama’s en zijn zo mooi omdat de pijn herkenbaar is en tegelijkertijd genoeg ruimte laat voor de verbeelding. Toch denk ik dat juist een lang en gelukkig leven niet zonder pijn en strijd verloopt. En betekent gelukkig zijn niet voor iedereen iets anders? En wat is een mooi verhaal?

Bij de woorden van Ilja moest ik denken aan het werk van Frida Kahlo (1907-1954). Haar oeuvre van 143 schilderijen waarvan 55 zelfportretten, is autobiografisch en bestaat uit zeer persoonlijke verhalen over pijn, liefde, hoop en wanhoop. Haar fysiek gesteldheid na de kinderverlamming en het busongeluk deed haar besluiten om te gaan schilderen. Het zou een manier van zelfexpressie worden om haar verhaal te vertellen aan de buitenwereld. Vaak zijn het de mooie kleuren en krachtige vormen in haar werk die je aandacht trekken, totdat je langer kijkt, dan verschijnen er ineens details die het ‘echte’ verhaal vertellen. Met name haar relatie met Diego Rivera levert tegelijkertijd mooie en trieste beeldverhalen op.

Ik heb gekozen voor het werk Diego en mi pensamiento (Diego on my mind) uit 1943. Mijn blik wordt meteen naar haar gezicht getrokken. Haar rode lippen en blik stralen een soort verlatenheid uit. Het is een dubbelportret met Diego Rivera, haar man. Zijn portret lijkt te versmelten met de lijnen van haar karakteristieke wenkbrauwen. Samen en toch apart, lijkt ze te willen zeggen. Wat zegt dit over de relatie met Diego? Mist ze hem? Beheerst Diego volledig haar gedachten? De vorm van de hoofdtooi isoleert dit beeld qua vorm en kleur. Maar niet helemaal. Het bloemstuk en de slierten die uit het bloemstuk lijken te komen verbinden het portret qua kleur (zwart) met de rest van het beeld. De zwarte slierten grijpen in de witte slierten van de kanten huipil grande, onderdeel van de Tehuana traditionele kleding. Het is qua vorm een blouse, maar wordt, bij feestelijke gelegenheden, gedragen als hoofdbedekking. Het heeft zowel een religieuze als puur feestelijke functie. Ze zet zichzelf hier neer als een Tehuana en zegt iets over haar afkomst, haar identiteit. Is het de traditie die haar ‘gevangen’ houdt in de relatie? Zou zij gelukkiger zijn geweest en langer hebben geleefd als ze niet terug was gegaan naar Diego?

Het leven van Frida Kahlo is een gelaagd verhaal, mooi en triest tegelijk. Niet voor niets opgetekend in boeken en te zien op het witte doek. Kahlo overleed in 1954, een week na haar 47e verjaardag. Het verhaal gaat dat ze een briefje achter heeft gelaten met de tekst “Ik hoop dat het einde vrolijk is en hoop nooit meer terug te keren”.

Kijk voor meer informatie en inspiratie op: https://museumtijdschrift.nl/tentoonstellingen/frida-kahlo-diego-rivera/ https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-en-cultuur/2018/01/verbluffende-portretten-van-traditionele-klederdracht

Kunstwerk: Diego en mi pensamiento of Diego on my mind (Self-portrait as Tehuana) van Frida Kahlo uit 1943 Oil on masonite, 76 × 61 cm